Câu chuyện về các nhà máy trung hòa carbon của LEGO và Pandora phản ánh nỗ lực của Việt Nam trong việc trở thành điểm đến hấp dẫn cho nguồn vốn sản xuất bền vững.

Image Description for Calendar

Tháng 9.2021, khi dịch COVID-19 đang hoành hành tại Việt Nam, phó chủ tịch Tập đoàn LEGO Preben Elnef đáp máy bay xuống Hà Nội. Vị lãnh đạo cấp cao của thương hiệu đồ chơi lớn nhất thế giới lãnh nhận một nhiệm vụ quan trọng: dẫn dắt dự án nhà máy trung hòa carbon, trị giá hơn 1 tỷ đô la Mỹ tại Việt Nam, biến nó trở thành biểu tượng mới cho cam kết phát triển bền vững của tập đoàn 102 năm tuổi. Hai tháng sau, khi thủ tướng Việt Nam tuyên bố mục tiêu cam kết trung hòa carbon vào năm 2050 tại hội nghị COP26, ông Preben nắm bắt ngay cơ hội.

“Chúng tôi đã có cuộc gặp gỡ với Thủ tướng để thống nhất về tương lai chung. Theo tôi, đó là một tình huống đôi bên cùng có lợi,” ông Preben Elnef kể lại trong cuộc phỏng vấn với tạp chí Forbes Việt Nam. Kết quả, nhà máy trung hòa carbon tại Việt Nam được ra đời với thời gian nhanh kỷ lục, là hình mẫu đầu tiên để LEGO xây mới một chuỗi các nhà máy trung hòa carbon khác trên thế giới.

Ông Preben Elnef, phó chủ tịch Tập đoàn LEGO

Kế bước LEGO, đơn vị đồng hương Pandora – thương hiệu trang sức lớn nhất thế giới về doanh thu cũng gia nhập làn sóng đầu tư xanh vào Việt Nam bằng cách công bố xây dựng nhà máy trung hòa carbon, nằm cùng khu công nghiệp VSIP III, tỉnh Bình Dương.

Với nền kinh tế phụ thuộc vào xuất khẩu và đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), Việt Nam đang đối mặt với nhu cầu cấp thiết phải chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng bền vững và xanh hơn. Trong quá trình này, các công ty nước ngoài đóng vai trò dẫn đầu nhờ vào kinh nghiệm và nguồn lực. Đặc biệt, hai tập đoàn Đan Mạch – LEGO và Pandora – đã đi đầu trong việc thiết lập các nhà máy đạt tiêu chuẩn xanh cao, khẳng định cam kết của họ với sản xuất bền vững. Những bước đi này không chỉ đáp ứng nhu cầu của các tập đoàn mà còn phản ánh mục tiêu Chính phủ Việt Nam đang hướng đến: xây dựng đất nước trở thành điểm đến lý tưởng cho nguồn vốn xanh.

Nhà máy trung hòa carbon đầu tiên của LEGO đặt tại Bình Dương có diện tích 15 héc ta, tuyển dụng 4.000 lao động địa phương, là trung tâm sản xuất cung ứng cho toàn bộ khu vực Đông Nam Á và châu Đại Dương, theo ông Preben. Với tuyên bố đạt mục tiêu phát thải ròng bằng không (net zero) trước năm 2050, nhà máy này đóng một phần quan trọng trong chuỗi sản xuất bền vững định vị giá trị xuyên suốt của thương hiệu. Ông Preben Elnef nói: “LEGO truyền cảm hứng cho những nhà sáng tạo thế giới trong tương lai, vì thế chúng tôi không thể là doanh nghiệp gây ra tổn thương cho thế giới được.”

Kể từ năm 2019, thương hiệu đồ chơi này đã đẩy mạnh việc xanh hóa sản xuất và chuỗi cung ứng. Điểm sáng là xây mới một chuỗi các nhà máy trung hòa carbon với hình mẫu đầu tiên đặt tại khu công nghiệp VSIP III, tỉnh Bình Dương, khởi công tháng 11.2022. Dự án làm kinh ngạc giới đầu tư nước ngoài khi được khởi công chỉ sau 12 tháng kể từ khi bắt tay vào xin cấp phép và hoàn tất phần lớn công việc chỉ trên dưới ba năm. Vị tổng công trình sư nhã nhặn xua tay khi được hỏi về kỳ tích này: “Các bạn có lý do khi nói LEGO đã phá vỡ mọi kỷ lục tại Việt Nam, nhưng tôi cho rằng chúng tôi không phải là ngoại lệ gì. LEGO chỉ đơn giản là sẵn sàng hỏi và Chính phủ Việt Nam sẵn sàng lắng nghe,” ông Preben nói.

Cả ông và các đối tác trong nước đều hiểu rằng việc tạo điều kiện cho mô hình sản xuất bền vững không chỉ là yêu cầu bắt buộc để đáp ứng thị trường quốc tế mà còn là cơ hội để nâng cao vị thế và giá trị của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Chính vì thế trong suốt dự án, LEGO đã nhận được rất nhiều sự hỗ trợ tích cực của các bộ, ban ngành từ trung ương đến địa phương. Đáng chú ý nhất đó là chuyện giải quyết một trong các yêu cầu then chốt từ phía LEGO: nguồn cung năng lượng sạch và ổn định.

Theo LEGO, hệ thống điện mặt trời áp mái tại nhà máy chỉ có công suất đỉnh 7MW. Tuy nhiên, nhờ sự hậu thuẫn của tỉnh Bình Dương, khu công nghiệp VSIP và LEGO thương thảo, ký cam kết để bổ sung thêm 50MW bằng cách xây trang trại điện mặt trời nằm ngay cạnh khuôn viên nhà máy. Qua cam kết chưa từng có tiền lệ này, tổng công suất điện mặt trời cung cấp cho riêng LEGO sẽ lên đến 57MW khi trang trại đi vào hoạt động tháng 4.2025.

Trong câu chuyện về nguồn điện, trước đó, nhiều nguồn tin trong nước nói rằng nhà máy LEGO sẽ chỉ dùng năng lượng mặt trời, nhưng ông Preben cho biết thực tế không hoàn toàn như vậy. “Vì nhà máy của chúng tôi hoạt động suốt ngày đêm với yêu cầu chuẩn hóa cao, nên chúng tôi cần nguồn cung điện ổn định,” Preben nói.

Không thể không nhắc đến vai trò của Tổng công ty Điện lực Việt Nam (EVN) khi cho LEGO đấu nối trực tiếp hệ thống điện nhà máy với lưới 110kV trong khoảng thời gian mà ông Preben gọi là “ngắn kỷ lục.” Ông cũng nói về chuyện lực lượng cảnh sát phòng cháy chữa cháy cử một phái đoàn riêng từ Hà Nội vào trực tiếp kiểm tra, phê duyệt nhanh cho dự án.

Preben đánh giá, trong hai năm qua, Bình Dương đã nỗ lực cải tạo, mở rộng các con đường “vốn rất cũ, nhỏ hẹp” kết nối từ Thủ Dầu Một, thành phố mới Bình Dương đến khu công nghiệp VSIP III, nơi LEGO đặt nhà máy. Tỉnh Bình Dương còn đồng hành với LEGO để giải quyết các vấn đề về sản xuất bền vững khác như xử lý rác, chất thải, giảm khí thải và sử dụng nước hiệu quả… Nhắc đến các đối tác Chính phủ Việt Nam, ông Preben chắp tay cảm thán: “Chúng tôi rất biết ơn và phải nói rằng những thủ tục mà LEGO trải qua là rất nhanh chóng, nếu so với những gì tôi nghe từ các đồng nghiệp nước ngoài khác.”

Ông Preben Elnef không quá lời. Trang trại điện mặt trời 50MW hiện nằm trên phần đất trống còn lại của dự án, rộng chừng 30 héc ta. Trong tương lai, nhà máy sẽ xem xét khả năng mở rộng trên phần đất này và đưa các panel lên trên mái các công trình mới. Đây là một điển hình về sự linh hoạt trong cơ chế chính sách của địa phương dành cho LEGO, điều mà tập đoàn chuyên về vật liệu bán dẫn và thiết bị in ấn Kyocera, phải ao ước. Doanh nghiệp này đã đầu tư gần một tỷ đô la Mỹ vào Việt Nam trong hơn 10 năm qua và từng bày tỏ mong muốn được lắp đặt tạm các panel năng lượng mặt trời ở phần đất trống của dự án tại Hưng Yên, nhưng không được chấp thuận. Nghe câu chuyện của LEGO, ông Yukio Fujihara, tổng giám đốc nhà máy Kyocera Việt Nam, nói đùa với Forbes Việt Nam: “Có khi tôi phải khăn gói vào Bình Dương hỏi thử kinh nghiệm xem sao.”

Câu chuyện xây dựng nhà máy bền vững của LEGO tại Bình Dương là một trải nghiệm đặc biệt của ông Preben. Ít ai biết rằng vị phó chủ tịch 54 tuổi này không có chuyên môn gì trong ngành đồ chơi, mà xuất thân từ vai trò một nhà quản lý đầu tư. Sau đó, ông tích lũy kinh nghiệm quản lý vận hành hệ thống tàu điện ngầm ở Copenhagen, Đan Mạch.

“Khi đã có kinh nghiệm, tôi hiểu rằng khâu triển khai vốn đầu tư và vận hành tưởng như tách biệt nhưng thực chất liên kết với nhau rất mạnh, rất cần sự đồng bộ. Nếu tính toán quá hẹp, quá tiết kiệm trong đầu tư ban đầu, bạn sẽ gây ra nhiều vấn đề cho người vận hành sau này,” ông Preben chia sẻ.

Nhờ tầm nhìn tổng thể của Preben, LEGO đã đưa vấn đề trang trại điện mặt trời vào ngay từ khâu xin cấp phép dự án, dọn đường cho các bước triển khai về sau. Ngược lại, dự án của Kyocera Hưng Yên ban đầu không tính đến nội dung này, nên về sau phải xin bổ sung giấy phép, dẫn đến quy trình khó khăn và phức tạp hơn.

Không chỉ dừng lại ở nguồn phát, ông Preben quyết định đầu tư lớn, triển khai đồng bộ các giải pháp lưu trữ điện đắt đỏ. “Tôi đã thảo luận với CEO của Intel Việt Nam, học được bài học đắt giá khi công suất điện sụt giảm ảnh hưởng tới sản xuất bán dẫn như thế nào. Những máy ép phun chính xác của chúng tôi cũng không thể chịu được các sự cố tương tự,” ông Preben chia sẻ cách LEGO triển khai các giải pháp mang tính quyết định.

Bình luận thêm về lý do chọn Việt Nam làm điểm khởi đầu, Preben Elnef cho biết ở Đông Nam Á, dân số trẻ đang gia tăng và doanh số của họ cũng đang tăng theo. LEGO tin rằng các nhà máy nên nằm gần với thị trường, giảm thiểu chuỗi cung ứng, nâng cao tính bền vững và giảm dấu chân carbon.

Từ cách nghĩ đó, ông Preben đã nhắm tới Việt Nam như một yếu tố “địa lợi” khá lâu, trước khi yếu tố “thiên thời” – tức cam kết trung hòa carbon của Thủ tướng Phạm Minh Chính, xuất hiện. Bên cạnh nhà máy Bình Dương, dự án LEGO còn có một trung tâm phân phối tại tỉnh Đồng Nai, hiện đang trong quá trình xây dựng. 100% hàng hóa sản xuất tại Bình Dương sẽ đến trung tâm phân phối này và tỏa đi các quốc gia ở Đông Nam Á, Úc và New Zealand.

Rời Việt Nam sau ba năm làm việc, Preben Elnef dành nhiều thời gian nói lời cảm ơn những doanh nghiệp mà ông từng tham vấn. Trong số đó có Pandora, hãng trang sức lớn nhất thế giới về doanh số. Tháng 5.2024, Pandora nương theo đồng hương LEGO vào Việt Nam và khởi công nhà máy trung hòa carbon thứ tư của tập đoàn tại khu công nghiệp VSIP III, sau khi khảo sát 27 địa điểm khác nhau trên thế giới. Khác với LEGO, cả bốn nhà máy của Pandora cho đến nay đều là nhà máy trung hòa carbon. Các nhà máy còn lại hiện đều nằm ở Thái Lan, với sản lượng khoảng 100-120 triệu chi tiết trang sức/năm.

Phối cảnh nhà máy Pandora Production Việt Nam tại KCN VSIP III (Bình Dương)

Thương hiệu sử dụng 100% bạc tái chế từ năm 2023, dự kiến hoàn thành mục tiêu dùng 100% vàng tái chế cuối năm 2024. Giám đốc chuỗi cung ứng toàn cầu của Pandora, ông Jeerasage Puranasamriddhi cho biết nhà máy sẽ không nhập khẩu vàng nguyên liệu mà chỉ sử dụng nước xi vàng để mạ lên trang sức. Bạc nguyên liệu sẽ được nhập khẩu qua cơ chế “doanh nghiệp chế xuất,” cho phép tự do thương mại trong khu vực chuỗi cung ứng. Nghĩa là 100% sản phẩm sản xuất tại Việt Nam sẽ xuất khẩu.

Theo Pandora, các sản phẩm từ nhà máy Bình Dương sẽ được xuất chủ yếu sang thị trường Mỹ (chiếm 30% tổng doanh thu), Anh (14%), Ý (10%), Đức (5%), phân phối chủ yếu thông qua chuỗi cửa hàng do Pandora sở hữu trực tiếp. Với tổng mức đầu tư 150 triệu đô la Mỹ, nhà máy Pandora ở Bình Dương là bước tăng trưởng quy mô quan trọng đối với thương hiệu trang sức. Dự kiến đi vào hoạt động năm 2026, nhà máy này sẽ tuyển dụng tối đa 7.000 nhân công, mục tiêu cung cấp thêm 60 triệu chi tiết trang sức, chiếm trên 30% tổng sản lượng.

Đây cũng sẽ là địa điểm nghiên cứu và triển khai các dự án kim cương nhân tạo của Pandora. “Pandora muốn “bình dân hóa kim cương” vì kim cương nhân tạo giá chỉ bằng một phần ba nhưng chất lượng tương đương kim cương tự nhiên. Hơn nữa, kim cương nhân tạo còn phù hợp với định hướng bền vững, giúp giảm 95% lượng khí thải carbon so với kim cương khai thác mỏ,” Jeerasage cho biết. So với LEGO, Pandora thậm chí nhỉnh hơn về kinh nghiệm triển khai sản xuất xanh và còn cam kết về đích trung hòa carbon sớm hơn LEGO 10 năm.

Hiện tại, Pandora vẫn đang tìm hướng giải quyết vấn đề nguồn điện ổn định. Hoạt động sản xuất tại nhà máy sẽ đi theo hướng tự động hóa cao, liên tục cả ngày lẫn đêm. Tuy nhiên, nguồn điện mặt trời áp mái tại nhà máy dự kiến sẽ chỉ đáp ứng 10% nhu cầu. Trong khi đó, quy mô và nguồn lực của Pandora không cho phép nhà máy đầu tư lớn vào lưu trữ điện, hay có trang trại điện mặt trời của riêng mình.

Ông Jeerasage Puranasamriddhi, giám đốc chuỗi cung ứng toàn cầu Pandora

“Chúng tôi đang làm việc cùng Chính phủ Việt Nam để tạo điều kiện cho Pandora tiếp cận các giải pháp điện tái tạo khác,” ông Jeerasage cho biết. Một trong những ý tưởng được phía tập đoàn đưa ra là mô phỏng mô hình thành công ở Thái Lan. Tại đây, Pandora đã đàm phán thành công hợp tác với Chính phủ Thái để mua điện sinh khối (biomass energy) từ đối tác ở gần đó, trở thành công ty đầu tiên tại Đông Nam Á áp dụng giải pháp này.

Tập đoàn LEGO và ông Preben Elnef cũng đã hỗ trợ Pandora trong suốt quá trình làm việc cùng chính quyền sở tại về cải cách và hỗ trợ đầu tư. Tuy nhiên, ông Preben cũng hiểu sẽ khó có khả năng Pandora có thể lặp lại các kỷ lục mà chính ông đã tạo ra. Thủ lĩnh của chuỗi nhà máy xanh ở LEGO tỏ vẻ đồng cảm: “Tôi hi vọng họ sớm có thể hoàn tất dự án và đi vào sản xuất tại Việt Nam, cho dù có chậm hơn chúng tôi chút ít.”

Nguồn: ForbesVN

United Nations Food and Agriculture Organisation (FAO) Director-General Qu Dongyu’s working trip to Vietnam from February 5-8 aims to promote bilateral cooperation in the fields of agriculture, food security, environmental protection, and rural development amid complicated and unpredictable global developments.

At the meeting between Minister of Agriculture and Rural Development Le Minh Hoan and visiting FAO Director-General Qu Dongyu. (Photo: VNA)

The Vietnamese Ministry of Agriculture and Rural Development (MARD) and the United Nations Food and Agriculture Organisation (FAO) on February 6 signed a Memorandum of Understanding (MoU) on South-South and triangular cooperation on agriculture.

The MoU was inked at the meeting between Minister of Agriculture and Rural Development Le Minh Hoan and visiting FAO Director-General Qu Dongyu in Hanoi on February 6.

Qu’s working trip from February 5-8 aims to promote bilateral cooperation in the fields of agriculture, food security, environmental protection, and rural development amid complicated and unpredictable global developments. These include emerging trends such as trade protectionism, green transition, digital transformation, and non-traditional security challenges, with the agricultural sector expected to be the first to feel the impacts.

Hoan affirmed that FAO is a key partner among the UN’s technical cooperation agencies and international organisations for Vietnam’s agriculture and rural sector.

The Government and farmers of Vietnam highly appreciate FAO’s effective support over the past 45 years through more than 400 projects on sustainable agricultural, forestry, and fishery development. This support has included technical assistance, financial aid, and human resources training for the country’s agricultural sector, contributing to the stabilisation of people’s livelihoods and the promotion of socio-economic development.

Throughout the development process of the agricultural sector, there has been a positive contribution from international partners, including FAO, which have played a key role in supporting Vietnam in achieving its Sustainable Development Goals (SDGs), Hoan stressed.

The minister also expressed his gratitude to the FAO Director-General and the FAO Vietnam Office for their support and coordination in mobilising urgent resources to assist people in recovering after Typhoon Yagi and its circulation hit Vietnam in September 2024 .

Qu appreciated Vietnam’s extensive cooperation in FAO-led projects, not only in the region but also globally. He emphasised that a shift in mindset is the key factor for achieving breakthrough changes in Vietnam’s agricultural sector, and the country needs to focus on the synchronous development of various goods sectors and gradually build a green agricultural economy, which will help enhance its position on the global agricultural map.

Hoan proposed FAO assist Vietnam in developing specific cooperation projects and programmes to mobilise funding from donors and climate finance funds for such areas as rice cultivation, sustainable aquaculture, livestock, forestry, efficient resource use, and biodiversity conservation.

The nation also hopes to receive the organisation’s assistance in implementing the Action Plan for transforming the food system towards transparency, responsibility, and sustainability, he stated, calling for promoting the private sector’s participation in investing in and developing low-emission, ecological agriculture.

Vietnam is ready to share its experiences and collaborate with other countries in agricultural and rural development through South-South cooperation programmes and trilateral partnerships with the support of bilateral and multilateral international partners, the minister stressed.

Proposing FAO act as a bridge to mobilise funding so that Vietnamese agricultural experts can guide, create demonstration models, and share experiences with African countries through South-South cooperation, Hoan affirmed that Vietnam is also willing to establish a South-South Cooperation Centre for the Asia-Pacific region.

For his part, the FAO Director-General said that the organisation is ready to support Vietnam in deeper involvement in South-South cooperation, as this will not only benefit Vietnam but also countries in the Southern Hemisphere.

Source: en.vietnamplus

Năm 2025, kênh đầu tư nào có thể mang lại hiệu quả? Môi trường đầu tư sẽ chịu rủi ro và tác động mạnh từ những yếu tố nào? Cùng lắng nghe các phân tích của chuyên gia về chiến lược đầu tư phù hợp trong năm mới.

Năm 2024 thị trường Việt Nam chứng kiến sự phân hóa mạnh mẽ giữa các kênh đầu tư: giá vàng tăng ấn tượng gần 40%; các chứng chỉ quỹ mang lại hiệu suất đầu tư tương đối khả quan, trong khi thị trường chứng khoán đối mặt nhiều khó khăn, đặc biệt do áp lực từ khối ngoại bán ròng trong trung hạn. Phân tích của các chuyên gia dựa trên ba câu hỏi chính: Những rủi ro lớn nào mà nhà đầu tư cá nhân cần lưu ý trong năm 2025, cơ hội đầu tư nổi bật trong bối cảnh thị trường hiện nay và chiến lược nào để tối ưu hóa danh mục đầu tư?

Chứng chỉ quỹ là một kênh đáng cân nhắc

Từ góc nhìn vĩ mô, chúng ta cần xem xét tình hình toàn cầu trước. Các yếu tố như lạm phát và chính sách tiền tệ ở Mỹ sẽ có ảnh hưởng lớn. Dự báo lạm phát Mỹ sẽ giảm xuống khoảng 2,5%, nhưng nền kinh tế vẫn duy trì sức mạnh ổn định, vì vậy khả năng giảm lãi suất sâu rất khó. Lãi suất có thể vẫn duy trì ở mức từ 3,5-4%, mức này phù hợp với nền kinh tế Mỹ nhưng lại khá cao đối với các thị trường mới nổi như Việt Nam.

Trong năm qua, Việt Nam đã giảm lãi suất nhiều, mức chênh lệch với lãi suất đô la Mỹ hiện không còn lớn. Năm tới, Việt Nam khó có thể giảm lãi suất thêm nữa. Do đó, chính sách tiền tệ trong nước sẽ không còn tích cực như năm nay, trong khi chính sách của Mỹ được dự báo sẽ có sự cải thiện hơn.

Về chính sách thương mại, một rủi ro vĩ mô mà chúng ta cần quan tâm và theo dõi sát sao là trong nhiệm kỳ của Tổng thống đắc cử Donald Trump, những thay đổi về thuế quan giống như năm 2018 có thể tái diễn và gây ra bất ổn lớn trên toàn cầu.

Vì thế, danh mục của các nhà đầu tư cá nhân sẽ cần phải được điều chỉnh cẩn thận. Vàng đã tăng mạnh trong thời gian qua nên tôi nghĩ ở giai đoạn tới, đà tăng này sẽ khó duy trì. Bất động sản hiện tại cũng cần phải cân nhắc kỹ lưỡng, vì giá bất động sản so với thu nhập bình quân đang quá cao. Tiền gửi ngân hàng hiện có lãi suất thấp. Cần cẩn trọng khi đầu tư vào trái phiếu, vì lợi nhuận chỉ ở mức 10-12%, trong khi rủi ro mất vốn rất cao. Vậy nên, dù không tăng mạnh nhưng chứng khoán vẫn hứa hẹn có cơ hội hợp lý nếu chọn đúng doanh nghiệp có tiềm năng.

Nhìn chung, thị trường chứng khoán Việt Nam trong năm tới sẽ khó có sự bứt phá lớn. Tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp trong khoảng 5-10% sẽ là kịch bản tốt nhất. Đây không phải là giai đoạn dễ dàng đạt được lợi nhuận cao, bởi có yếu tố rủi ro đến từ các chính sách thương mại toàn cầu, đặc biệt khi Mỹ có khả năng áp thuế bất ngờ lên các quốc gia khác. Bên cạnh đó, sự phục hồi của các doanh nghiệp trong nước vẫn còn chậm. Các chính sách tài khóa có mở rộng nhưng chưa mang lại hiệu quả rõ rệt ngay lập tức. Vì thế, thị trường chứng khoán trong năm 2025 có thể sẽ trầm lắng tương tự như phần lớn thời gian của năm 2024.

Chứng chỉ quỹ là một kênh đáng để các nhà đầu tư cân nhắc với mức lợi nhuận từ 10-15% mỗi năm, cao hơn lãi suất tiền gửi ngân hàng. Tôi ủng hộ việc đầu tư thông qua các công ty quản lý quỹ uy tín, có lịch sử lâu dài và có kết quả hoạt động thường xuyên nằm trong tốp đầu. Họ có đội ngũ chuyên nghiệp để đánh giá rủi ro.

Giai đoạn này, tâm lý trên thị trường là chán nản, không phải sợ hãi. Khi chán nản kéo dài, nhiều người có thể rời bỏ thị trường. Đây là giai đoạn tích lũy và cần kiên nhẫn chờ cơ hội lớn hơn. Nếu không tự tin đầu tư, nên chọn chứng chỉ quỹ hoặc ETF của các công ty uy tín trong tốp đầu để đảm bảo an toàn vốn. Thị trường sẽ không dễ dàng, nhưng những ai biết chờ đợi và chuẩn bị sẵn sàng sẽ hưởng lợi lớn khi chu kỳ bùng nổ quay trở lại vào năm 2027-2028.

Ngoài các kênh đầu tư chính thống, tiền kỹ thuật số vẫn là một kênh đầu tư đầy rủi ro nhưng được nhiều người quan tâm. Vốn hóa của thị trường này khá lớn, khoảng 2.000 tỉ đô la Mỹ, tương đương với vốn hóa các công ty lớn nhất tại Mỹ. Sự tham gia của các quỹ ETF đã giúp tiền số trở thành một kênh đầu tư chính thống hơn. Tuy nhiên, hiện tại định giá tiền số đang ở mức cao, tôi cảnh báo các nhà đầu tư cần hết sức thận trọng với khả năng mất vốn trong lĩnh vực này.

Ưu tiên của chúng tôi là những công ty hưởng lợi từ dòng tiền đô la Mỹ

Tôi cho rằng rủi ro lớn nhất đối với nhà đầu tư cá nhân trong năm 2025 là sự biến động của tỉ giá đô la Mỹ và chính sách vĩ mô của các quốc gia lớn. Yếu tố vĩ mô có ảnh hưởng rất lớn đến thị trường Việt Nam, đặc biệt là tốc độ tăng trưởng, động lực tăng trưởng và mức độ ổn định của đầu tư. Những yếu tố này liên quan mật thiết đến lạm phát, lãi suất và tỉ giá.

Tại VinaCapital, chúng tôi nhận thấy mối tương quan nghịch giữa chỉ số DXY (thước đo sức mạnh đồng đô la Mỹ so với các đồng tiền khác) và định giá cổ phiếu. Đồng đô la mạnh lên ngay lập tức làm giảm định giá thị trường chứng khoán Việt Nam, tạo ra tác động tiêu cực trong ngắn hạn. Tuy nhiên, về dài hạn, định giá thị trường sẽ phụ thuộc vào tăng trưởng. Đáng lưu ý, thị trường chứng khoán Việt Nam nhạy cảm hơn so với các thị trường mới nổi khác khi đồng đô la biến động.

Một phần lý do là cấu trúc thị trường Việt Nam, nơi nhà đầu tư cá nhân chiếm tỉ trọng lớn. Tâm lý của họ dễ bị ảnh hưởng bởi những nỗi sợ trong quá khứ, chưa hoàn toàn yên tâm với chính sách điều hành vĩ mô. Tuy nhiên, đây là một hiện tượng gây ra do tâm lý nhiều hơn từ những bằng chứng, dữ liệu về kinh tế học.

Về cơ hội, định giá thị trường chứng khoán Việt Nam hiện tại rất rẻ, thấp hơn 10 năm trước, ở mốc thấp nhất trong một thập niên qua, một phần do dòng vốn bị hút sang các thị trường phát triển hơn, dù nền kinh tế đã tăng trưởng đáng kể. Nhưng với định giá thấp, kết hợp với kỳ vọng nâng hạng và tăng trưởng lợi nhuận, chúng tôi tin rằng dòng tiền sẽ quay trở lại. VinaCapital cho rằng thị trường chứng khoán sẽ đạt mức tăng trưởng từ 20-25% trong năm tới.

Việc ông Trump quay trở lại ghế tổng thống Mỹ cũng thu hút sự chú ý, nhưng tôi nghĩ rằng điều này sẽ không gây ra tác động tiêu cực lớn đến Việt Nam, chí ít là không tệ như nhiều người phỏng đoán. Ông Trump có tư duy của một thương gia nhạy bén, sẽ hiểu rõ chi phí và rủi ro liên quan từ những chính sách của mình.

VinaCapital tin rằng Mỹ sẽ có xu hướng giữ chính sách thân thiện với Việt Nam để duy trì nguồn hàng giá rẻ, nhất là khi họ thắt chặt với các quốc gia khác. Ngoài ra, các nhân vật mà ông Trump bổ nhiệm vào nội các gần đây đều không phải là những người ủng hộ chính sách thuế cao. Điều đó cho thấy khả năng Mỹ áp dụng các biện pháp cực đoan với Việt Nam là rất thấp. Thị trường hiện đang quá bi quan và chúng tôi nhìn nhận đây là cơ hội mua vào mỗi khi có bán tháo.

Chúng tôi sẽ tập trung vào các doanh nghiệp có sức chống chịu cao trong môi trường vĩ mô bất định. Ưu tiên của chúng tôi là những công ty hưởng lợi từ dòng tiền đô la Mỹ, như FPT (xuất khẩu phần mềm), các công ty cảng biển hoặc doanh nghiệp xuất khẩu khác. Đồng thời, chúng tôi cũng giữ một tỉ trọng phòng thủ nhất định vì dự báo năm 2025 sẽ có nhiều biến động.

Nếu là nhà đầu tư không chuyên, tôi khuyên nhà đầu tư cá nhân nên tham gia thị trường thông qua các quỹ đầu tư. Chỉ nên đầu tư cổ phiếu nếu bạn có tầm nhìn ít nhất hai năm vì tính biến động của thị trường rất lớn. Nên chọn quỹ có hiệu quả ổn định qua nhiều chu kỳ kinh tế, tránh bị cuốn theo các xu hướng ngắn hạn.

Trong vài năm gần đây, chúng tôi thấy nhà đầu tư cá nhân ngày càng quan tâm đến việc quản lý tài chính cá nhân. Họ đầu tư qua các kênh quỹ mở, đặc biệt là qua các nền tảng kỹ thuật số. Tài sản quản lý của chúng tôi qua các kênh này đã tăng 91% trong 10 tháng đầu năm. Đặc biệt, những ngày thị trường giảm điểm, tôi nhận thấy lượng khách hàng mua chứng chỉ quỹ tăng vọt, chứng tỏ các nhà đầu tư cá nhân ngày càng có cách nhìn nhận nghiêm túc hơn về quản trị kỳ vọng và rủi ro.

Cổ phiếu là kênh có tiềm năng tăng trưởng tốt nhất

Rủi ro lớn nhất của năm 2025 có thể đến từ những thay đổi nhanh chóng của thị trường tài chính toàn cầu và chính sách kinh tế trong nước. Một trong những thay đổi gây ảnh hưởng mạnh nhất là tác động từ thị trường quốc tế, đặc biệt là khối ngoại bán ròng và ảnh hưởng từ tỉ giá, lãi suất. Ngoài ra, việc thị trường nội địa chưa có những chuyển biến mạnh mẽ về đầu tư công cũng tạo áp lực nhất định.

Nếu chỉ nhìn ngắn hạn, có thể thấy chính sách tiền tệ và tài khóa dường như đã cạn dư địa. Về chính sách tiền tệ, khả năng hạ lãi suất thêm là rất hạn chế. Về chính sách tài khóa, đầu tư công dù được đẩy mạnh nhưng tiến độ triển khai vẫn gặp nhiều trở ngại. Tuy nhiên, tôi tin rằng những cải cách như tinh gọn bộ máy, giảm chi thường xuyên và tăng chi cho đầu tư công sẽ tạo nên sức bật đáng kể trong năm 2025.

Đầu tư luôn đi kèm rủi ro, đó là điều tất yếu. Thay vì tìm kiếm rủi ro chung chung, các nhà đầu tư có thể đi sâu hơn vào từng kênh đầu tư và tìm ra những điểm cần lưu ý. Ví dụ như với chứng khoán, bạn cần tập trung vào lợi nhuận doanh nghiệp và áp lực từ khối ngoại bán ròng. Với vàng, cần lưu ý về các yếu tố ảnh hưởng như tỉ giá hay lạm phát.

Nếu nhìn vào thị trường đầu tư tại Việt Nam, các kênh đầu tư chính thống vẫn bao gồm cổ phiếu, vàng, trái phiếu và tiền gửi. Trong đó, cổ phiếu được đánh giá là kênh có tiềm năng tăng trưởng tốt nhất, mặc dù vẫn chịu áp lực từ các nhà đầu tư nước ngoài thoát khỏi thị trường.

Tiền gửi sẽ là lựa chọn ưu tiên cho những nhà đầu tư thận trọng, đặc biệt trong bối cảnh lãi suất cao, giúp bảo toàn vốn trong thời gian ngắn. Về trái phiếu, tôi không khuyến nghị đầu tư vào loại tài sản này trong năm 2025, vì lãi suất cao sẽ làm giảm sức hấp dẫn của chúng. Cuối cùng, vàng là tài sản phòng thủ, phù hợp trong thời kỳ bất ổn, nhưng khi thị trường dần ổn định, tôi nghĩ vai trò của vàng sẽ giảm đi.

Tôi muốn nhấn mạnh hai tư duy quan trọng trong việc quản lý đầu tư:

Tư duy đầu tư theo danh mục: Nhà đầu tư cần phân chia danh mục đầu tư thành các nhóm chính, dựa theo những đặc điểm riêng về tính thanh khoản, về mức độ rủi ro và khả năng nắm bắt cơ hội linh hoạt. Tôi lấy ví dụ như danh mục của bạn được chia thành các nhóm chính: bất động sản, nhóm tiền gửi và tài sản tài chính. Các loại tài sản đầu tư này sẽ bổ khuyết cho nhau: bất động sản là kênh hấp dẫn nhưng thanh khoản kém, khiến việc rút vốn trở nên khó khăn khi cần thiết. Ngược lại, tài sản tài chính như cổ phiếu, vàng và tiền gửi lại linh hoạt hơn, giúp nhà đầu tư có thể phản ứng nhanh chóng với biến động của thị trường và quản lý rủi ro hiệu quả hơn.

Tư duy phân bổ tài sản linh hoạt: Tỉ trọng phân bổ các loại tài sản trong danh mục cần thay đổi tùy theo diễn biến của thị trường. Ví dụ, một danh mục sản phẩm đầu tư tài chính cân bằng với 60% cổ phiếu và 40% tiền gửi sẽ giúp nhà đầu tư giảm thiểu rủi ro trong những giai đoạn thị trường biến động mạnh, nhờ vào sự linh hoạt của tiền gửi và khả năng thu lợi từ sự phục hồi của cổ phiếu.

Cuối cùng, quản trị rủi ro là một yếu tố quan trọng không thể thiếu trong chiến lược đầu tư. Nhà đầu tư cần thiết lập hạn mức rủi ro cho từng loại tài sản và giám sát định kỳ. Ví dụ, nếu giá cổ phiếu giảm, bạn vẫn có thể sử dụng tiền gửi để mua thêm cổ phiếu, từ đó tính trung bình giá và giảm thiểu tổn thất.

Nguồn: Forbesvn