Qua một năm nhiều khó khăn, nhiều doanh nghiệp Việt chịu ảnh hưởng nặng nề từ dịch COVID-19.

87,2% doanh nghiệp Việt Nam tham gia khảo sát cho biết đã chịu ảnh hưởng bởi COVID- 19. Ảnh: vietnamplus.

Theo thông tin từ khảo sát của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Ngân hàng thế giới, 87,2% doanh nghiệp Việt Nam tham gia khảo sát cho biết đã chịu ảnh hưởng bởi COVID- 19.

 

Kết quả từ khảo sát 10.197 doanh nghiệp, trong đó có 8.633 doanh nghiệp tư nhân và 1.564 doanh nghiệp thuộc khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (doanh nghiệp FDI) trong năm 2020, cho thấy: Có tới 87,2% doanh nghiệp cho biết chịu ảnh hưởng ở mức “phần lớn” hoặc “hoàn toàn tiêu cực” do dịch COVID-19. Trong đó, có 72,6% doanh nghiệp cho biết ảnh hưởng của dịch COVID-19 “phần lớn là tiêu cực” và 14,6% lựa chọn mức “hoàn toàn tiêu cực”, chỉ 11% doanh nghiệp cho biết không bị ảnh hưởng và gần 2% doanh nghiệp cho biết ảnh hưởng của dịch với doanh nghiệp họ ở mức “phần lớn tích cực” (1,3%) hoặc “hoàn toàn tích cực (0,5%).

Các doanh nghiệp mới hoạt động là nhóm chịu ảnh hưởng tiêu cực nhất. Ảnh: TTXVN.
 

Sự khác biệt giữa các doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp FDI về ảnh hưởng của dịch COVID-19 là không đáng kể, có 87,1% doanh nghiệp tư nhân và 87,9% doanh nghiệp FDI cho biết chịu ảnh hưởng ở mức “phần lớn” hoặc “hoàn toàn tiêu cực” bởi dịch COVID-19.

 

Kết quả điều tra cho thấy các doanh nghiệp mới hoạt động là nhóm chịu ảnh hưởng tiêu cực nhất. Cụ thể, 89% doanh nghiệp tư nhân và 92% doanh nghiệp FDI mới đi vào hoạt động dưới 3 năm chịu ảnh hưởng ở mức phần lớn hoặc hoàn toàn tiêu cực bởi dịch COVID-19.

 

Tỷ lệ doanh nghiệp chịu ảnh hưởng ở mức phần lớn hoặc hoàn toàn tiêu cực có xu hướng giảm khi số năm hoạt động của doanh nghiệp gia tăng. Song vẫn có tới 84% doanh nghiệp tư nhân và 85% doanh nghiệp FDI có trên 20 năm hoạt động chịu ảnh hưởng bởi dịch COVID-19 ở mức phần lớn hoặc hoàn toàn tiêu cực.

 

Những ngành chịu ảnh hưởng nặng nề

 

Mức độ ảnh hưởng của dịch COVID-19 đối với các doanh nghiệp FDI lớn nhất ở nhóm doanh nghiệp quy mô nhỏ, với 89,3% cho biết chịu ảnh hưởng ở mức phần lớn hoặc hoàn toàn tiêu cực. Doanh nghiệp FDI ở quy mô lớn là nhóm chịu ảnh hưởng tiêu cực lớn thứ 2, với con số 88%. Tỷ lệ chịu ảnh hưởng tiêu cực của nhóm quy mô vừa và quy mô siêu nhỏ thấp hơn một chút, lần lượt ở mức 87,3% và 87,2%.

 

Nhóm doanh nghiệp tư nhân quy mô siêu nhỏ có tỷ lệ cho biết chịu ảnh hưởng ở mức phần lớn, hoàn toàn tiêu cực là cao nhất, với con số 87,7%. Các nhóm doanh nghiệp còn lại có tỷ lệ chịu ảnh hưởng tiêu cực thấp hơn một chút, ở mức 86,1%.

 

Doanh nghiệp tư nhân trong một số ngành có tỷ lệ chịu ảnh hưởng tiêu cực lớn nhất bao gồm: May mặc (97%), thông tin truyền thông (96%), sản xuất thiết bị điện (94%). Doanh nghiệp tư nhân trong một số ngành có tỷ lệ chịu tác động tiêu cực thấp nhất, song vẫn xung quanh mức 80%, như: Bất động sản (76%), khai khoáng (80%) và dịch vụ khác (81%). Doanh nghiệp FDI trong một số ngành có tỷ lệ chịu ảnh hưởng tiêu cực cao bao gồm Bất động sản (100%), thông tin truyền thông (97%), nông nghiệp, thuỷ sản (95%).

Có 35% doanh nghiệp tư nhân và 22% doanh nghiệp FDI đã phải cho người lao động nghỉ việc do ảnh hưởng bởi dịch COVID-19.
 

Một số nhóm ngành có tỷ lệ doanh nghiệp lựa chọn mức ảnh hưởng phần lớn/hoàn toàn tiêu cực ít hơn cả, bao gồm: Sản xuất chế biến giấy (76%), tài chính, bảo hiểm (80%) và sản xuất chế biến cao su, nhựa (82%).

 

Liên quan đến người lao động, có 35% doanh nghiệp tư nhân và 22% doanh nghiệp FDI đã phải cho người lao động nghỉ việc do ảnh hưởng bởi dịch COVID-19. Theo VCCI, một số ngành sản xuất có tỷ lệ doanh nghiệp phải cho người lao động nghỉ việc do dịch COVID-19 ở mức cao như: Thông tin truyền thông, sản xuất xe có động cơ và sản xuất chế biến đồ da và sản xuất, chế biến gỗ.

 

Ứớc tính chung cho thấy số lao động phải cho nghỉ việc chiếm khoảng 30% số lao động của một doanh nghiệp. Các doanh nghiệp tư nhân trung bình phải cho nghỉ việc khoảng 32% lực lượng lao động, với các doanh nghiệp FDI, con số này là khoảng 17%. Những doanh nghiệp tư nhân quy mô nhỏ đã phải cho nghỉ việc khoảng 40% lực lượng lao động. Với doanh nghiệp FDI quy mô nhỏ, con số này là 22%.

(Nguồn: NCĐT)

Lãnh đạo doanh nghiệp tập trung vào tái cấu trúc công việc bằng cách tối ưu hóa tiềm năng của con người thông qua xây dựng công việc dựa trên thế mạnh của từng nhân viên.

Điều này cho thấy có sự khác biệt lớn giữa ưu tiên của các nhà lãnh đạo và thực tế về cách tổ chức của họ hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực.

Bà Erica Volini, lãnh đạo nguồn nhân lực toàn cầu của Deloitte Consulting LLP cho biết, đại dịch Covid-19 giúp bộc lộ khả năng kiên cường của nguồn nhân lực. Khi đứng trước yêu cầu mở rộng vai trò để hoàn thành những công việc cần thiết, các nhân viên đều trưởng thành để vượt qua thách thức. Vấn đề nguồn nhân lực không còn đơn giản là vấn đề của nhân sự. 

 

"Khi đối mặt với các gián đoạn, các tổ chức có thể “chìm nghỉm” hoặc “bơi” theo khả năng của nguồn nhân lực thông qua việc hợp tác, sáng tạo, phán đoán và linh hoạt. Có thể thấy nguồn nhân lực và các vấn đề về con người rõ ràng là ưu tiên hàng đầu của các giám đốc cấp cao và hội đồng quản trị”, bà Erica Volini nói.

 

Hợp tác của các giám đốc cấp cao là thiết yếu để thiết lập nguồn nhân lực 

 

Nhân sự đang bắt đầu nắm lấy vai trò quan trọng mới trong công tác tái cấu trúc công việc và thiết lập hướng đi mới cho nguồn nhân lực. Do bộ phận nhân sự đã xử lý thành thạo các thách thức của Covid-19, tỷ lệ giám đốc nhân sự tin vào khả năng của bộ phận trong việc điều hướng những thay đổi trong tương lai ba đến năm năm tới đã tăng gấp đôi, từ 1/8 vào năm 2019 lên gần 1/4 vào năm 2020. Trong số các giám đốc doanh nghiệp, tỷ lệ “không tin tưởng” vào nhân sự đã giảm đáng kể từ 26% xuống 12%.

 

Với giám đốc nhân sự đứng đầu, việc thúc đẩy thay đổi ở cấp độ tổ chức đòi hỏi sự hợp tác và lãnh đạo của các giám đốc cấp cao. Trên thực tế, những người trả lời khảo sát xác định lãnh đạo là yếu tố hàng đầu thúc đẩy sự thay đổi. Tuy nhiên, khi các giám đốc của các tổ chức lớn bắt đầu tái cấu ​​trúc công việc, họ đã xác định một số rào cản mà họ cần vượt qua như một số ưu tiên cạnh tranh, thiếu sự sẵn sàng và thiếu tầm nhìn tương lai.

 

Theo bà Volini, đại dịch toàn cầu đã giúp bộc lộ những ưu điểm tốt nhất của nhiều nhà lãnh đạo và tổ chức, vì phần lớn các giám đốc cấp cao đã minh chứng được sự minh bạch và thể hiện sự đồng cảm gần như chưa từng thấy trước đây. Việc tiếp tục xây dựng mối quan hệ cộng tác giữa các nhà lãnh đạo, tận dụng năng lực độc nhất của nhân viên và sử dụng dữ liệu theo thời gian thực để tái cấu ​​trúc công việc sẽ cho phép các tổ chức phát triển và duy trì sự tăng trưởng lâu dài.

 

Tích hợp con người và công nghệ để tái cấu ​​trúc công việc

 

Báo cáo của Deloitte chỉ ra rằng, các giám đốc đang chuyển hướng từ việc tối ưu tự động hóa sang việc tìm cách tích hợp tốt nhất giữa con người và công nghệ để bổ sung cho nhau và thúc đẩy tổ chức phát triển. 61% giám đốc nói rằng họ có kế hoạch tập trung vào việc định hình lại công việc trong vòng một đến ba năm tới, so với tỷ lệ 29% trước đại dịch. Covid-19 đã nâng cao nhận thức của các nhà lãnh đạo về những lợi ích tiềm năng của phương pháp này, bao gồm năng suất lớn hơn, nhanh hơn và đổi mới đáng kể hơn.

Các lãnh đạo đang tìm cách tích hợp tốt nhất giữa con người và công nghệ để bổ sung cho nhau và thúc đẩy tổ chức phát triển.
 

Trong thời kỳ đại dịch, các tổ chức đã tận dụng cấu trúc nhóm để tăng khả năng thích ứng và tồn tại trong một năm khó dự đoán. Các nhà lãnh đạo ngày càng nhận ra giá trị của “đội ngũ ưu việt” (superteam), sự kết hợp giữa con người và công nghệ, được thiết kế để tận dụng toàn bộ khả năng và đạt được kết quả với tốc độ và quy mô lớn. Các giám đốc tham gia khảo sát năm nay đã nhận ra rằng việc sử dụng công nghệ và con người không phải là lựa chọn “hoặc một trong hai” mà là quan hệ đối tác “hai bên cần có để cùng có lợi”.

 

Ba yếu tố hàng đầu để chuyển đổi công việc là văn hóa tổ chức, năng lực của nguồn nhân lực và công nghệ – tất cả các yếu tố phải phối hợp nhịp nhàng để tổ chức có được những “đội ngũ ưu việt” hiệu quả.

 

Ông Jeff Schwartz, lãnh đạo phụ trách công việc tương lai của Mỹ, Deloitte Consulting LLP, chia sẻ: “Chúng ta không thay thế con người bằng công nghệ. Khi được triển khai một cách toàn diện và hiệu quả, công nghệ có thể thay đổi công việc theo hướng tận dụng tối đa khả năng của người lao động, và mang đến cho các thành viên trong nhóm phương pháp mới để học hỏi, sáng tạo và thực hiện để đạt được những thành tựu tới”.

 

Tích hợp sức khỏe tinh thần vào công việc

 

Khi ranh giới giữa công việc và cuộc sống ngày càng mờ nhạt trong thời kì Covid-19, các nhà lãnh đạo đã chuyển từ ưu tiên cân bằng giữa công việc và cuộc sống sang tích hợp việc cải thiện tinh thần vào công việc và cuộc sống. Trên thực tế, 69% giám đốc cho biết họ đã thực hiện các chính sách trong thời kỳ Covid-19 để giúp nhân viên tích hợp cuộc sống cá nhân và sự nghiệp của họ. Bảy trong 10 giám đốc tham gia khảo sát cho biết việc chuyển sang làm việc từ xa có tác động tích cực đến tinh thần.

 

Tuy nhiên, trong một đến ba năm tới, các nhà lãnh đạo đánh giá mức độ cải thiện tinh thần là ưu tiên gần cuối trong bối cảnh công việc đang chuyển đổi. Trong khi đó, nhân viên lại đánh giá và xếp hạng mức độ cải thiện tinh thần là một trong ba ưu tiên hàng đầu. Sự khác biệt này đã tạo ra một cuộc tranh luận chưa đến hồi kết về cách thức để duy trì sự tập trung vào sức khỏe tinh thần trong một thế giới hậu đại dịch.

 

Theo bà Volini, các tổ chức tích hợp phúc lợi vào công việc ở cấp độ cá nhân, cấp độ nhóm và cấp độ tổ chức sẽ xây dựng một tương lai bền vững, tại đó, nhân viên có thể làm việc tốt nhất. 

 

"Đại dịch đã cho chúng ta thấy rằng các chiến lược làm việc lấy con người làm trung tâm không chỉ là vấn đề khuyến khích nên có, mà còn là vấn đề thực sự cần thiết. Trong tương lai, những nhà lãnh đạo giải quyết được nguồn nhân lực một cách tổng thể và xây dựng khả năng ra quyết định kinh doanh dựa trên tiềm năng của con người sẽ phát triển mạnh mẽ”, bà Volini nói. 

(Nguồn: The Leader)