Thị trường chứng khoán nâng hạng, Việt Nam đứng trước cơ hội đón dòng vốn ngoại khổng lồ ước tính 6 tỷ USD năm 2026, nhưng cánh cửa chỉ mở với doanh nghiệp đủ chuẩn.

Hơn 300 công ty niêm yết, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ và các định chế tài chính khác trên thị trường tham gia hội nghị.

Cơ hội lớn để thu hút dòng vốn khủng

Sau 25 năm, thị trường chứng khoán Việt Nam đã trở thành kênh huy động vốn quan trọng cho nền kinh tế với số lượng công ty đại chúng và doanh nghiệp niêm yết tương đương nhiều nước ASEAN. Tuy nhiên, quy mô vốn hóa và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp niêm yết vẫn còn khiêm tốn so với các thị trường mới nổi khác.

Việc được FTSE Russell công nhận là thị trường mới nổi là cột mốc phản ánh nỗ lực cải thiện khung pháp lý, thúc đẩy minh bạch và bảo vệ nhà đầu tư, đồng thời mở ra cơ hội tiếp cận dòng vốn dài hạn từ các quỹ toàn cầu. Đặc biệt, năm 2026 là năm “bản lề” quan trọng nhất để doanh nghiệp thay đổi và tận dụng cơ hội này. Bà Nguyễn Nam Anh, Giám đốc Phòng Quản lý Niêm yết HOSE, cho biết tại Hội nghị Doanh nghiệp niêm yết thường niên với sự tham dự của lãnh đạo Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước; lãnh đạo các Sở Giao dịch Chứng khoán… được tổ chức tại TP Hồ Chí Minh ngày 3/12.

Triển vọng kinh tế Việt Nam 2026 được nhìn nhận khá lạc quan, Dragon Capital dự báo Việt Nam có khả năng đạt tăng trưởng GDP 10% vào năm 2026.

Dù có nhiều cơ hội, tuy nhiên ở góc nhìn nhà đầu tư, ông Dominic Scriven, Chủ tịch Dragon Capital, cũng cho rằng, có 5 thách thức lớn của thế giới: rủi ro tiền tệ, phân cực chính trị, xung đột địa chính trị, biến đổi khí hậu và công nghệ thay đổi quá nhanh. “Năm yếu tố này khi kết hợp lại tạo ra một bối cảnh đầy bất định mà Việt Nam không thể đứng ngoài”, ông nhấn mạnh. Thực tế, năm 2025 lại đánh dấu sự phục hồi rõ rệt của Việt Nam sau cú trượt 2022–2023, nhờ thông điệp cải cách mạnh mẽ từ Chính phủ và Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân. Chỉ số niềm tin doanh nghiệp theo Dragon Capital đã vượt mốc 50, ngưỡng lạc quan.

Triển vọng 2026 vì thế được nhìn nhận khá lạc quan. Dragon Capital dự báo Việt Nam có khả năng đạt tăng trưởng GDP 10% vào năm 2026. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội hiện vào khoảng 150 tỷ USD mỗi năm, tương đương 30% GDP, trong đó đầu tư công khoảng 25 tỷ USD, FDI khoảng 25 tỷ USD và khu vực tư nhân khoảng 100 tỷ USD. Chính phủ đặt mục tiêu nâng đầu tư công lên 32–33 tỷ USD trong thời gian tới, tạo hiệu ứng “vốn mồi” kéo theo dòng vốn tư nhân. Với FDI, ông Scriven cảnh báo phải tỉnh táo trước xu hướng dịch chuyển sang bất động sản, nhấn mạnh bài học 2008 về sự chênh lệch giữa vốn đăng ký và vốn thực vào sản xuất.

Ở góc độ thị trường, theo Dragon Capital, lợi nhuận sau thuế tăng liên tục theo quý trong năm 2025, lan tỏa từ doanh nghiệp lớn sang cả nhóm vừa và nhỏ. Đáng chú ý, dự báo lợi nhuận doanh nghiệp được điều chỉnh tăng từ 15% đầu năm lên trên 20% vào quý cuối năm 2025. Hướng tới 2026, quỹ này dự báo lợi nhuận doanh nghiệp Việt Nam tăng 16–18%, trong khi P/E thị trường vẫn ở vùng trung bình lịch sử, đủ hấp dẫn với dòng vốn ngoại. Trên nền tảng đó, việc thị trường được FTSE Russell công nhận có thể mở ra dòng vốn quy mô 3 đến 6 tỷ USD ngay giai đoạn đầu, và lớn hơn nhiều trong trung hạn.

Doanh nghiệp phải “chuyển mình”

Nếu nâng hạng là tấm vé thông hành cho thị trường, thì doanh nghiệp phải ưu tiên “tái cấu trúc” nhắm đáp ứng các điều kiện khắt khe hơn để bước lên “sân chơi” mới. Bà Trần Anh Đào; Phó Tổng giám đốc HOSE, cho rằng năm 2025 là năm bản lề trên hành trình bứt phá về chất lượng theo chuẩn thị trường mới nổi, cộng hưởng với tinh thần Nghị quyết 68. Cơ hội thu hút nguồn vốn quốc tế là rất lớn, có thể lên đến hàng chục tỷ USD, nhưng chỉ thực sự mở rộng khi doanh nghiệp đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao về quản trị xanh, minh bạch và phát triển bền vững. Với nguồn vốn bền vững này, nhà đầu tư sẵn sàng trả giá cao hơn cho doanh nghiệp có quản trị minh bạch và hiệu quả.

Thống kê thị trường vốn cổ phần của Việt Nam đến 31/10/2025

Một thách thức căn bản hiện nay nằm ở cấu trúc sở hữu. Theo phân tích từ HOSE, sở hữu cô đặc vẫn phổ biến tại Việt Nam khi tập đoàn, gia đình và khu vực công chiếm tỷ trọng lớn, trong khi nhà đầu tư tổ chức, đặc biệt là khối ngoại, còn khiêm tốn so với Singapore hay Malaysia. Khi cổ phần bị tập trung vào một vài cổ đông lớn, vai trò của nhà đầu tư tổ chức suy giảm, kéo theo rủi ro về minh bạch, quyền cổ đông thiểu số và định giá thị trường.

Không chỉ cấu trúc sở hữu, tiêu chuẩn công bố thông tin và quản trị doanh nghiệp là “tấm gương” để dòng vốn ngoại soi chiếu. Nhà đầu tư quốc tế không chỉ nhìn vào lợi nhuận, mà chú trọng đến chất lượng hội đồng quản trị, tính độc lập trong giám sát, cơ chế kiểm soát giao dịch với bên liên quan, cách xử lý xung đột lợi ích và chất lượng báo cáo ESG. Việc Việt Nam triển khai Thông tư 68/2024/TT-BTC yêu cầu công bố thông tin định kỳ bằng tiếng Anh từ cuối năm 2024 đã tạo bước tiến quan trọng. Trong năm 2025, hầu hết doanh nghiệp niêm yết thuộc VNX Allshares đã tuân thủ công bố song ngữ, giúp nhà đầu tư quốc tế tiếp cận thông tin thuận lợi hơn.

Công bố thông tin minh bạch và quản trị ESG không chỉ là “hồ sơ năng lực” với nhà đầu tư, mà còn là thước đo cho uy tín, năng lực quản trị rủi ro và tầm nhìn dài hạn của doanh nghiệp. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, thuế carbon và tiêu chuẩn xanh ngày càng siết chặt, doanh nghiệp không đạt chuẩn ESG sẽ khó tiếp cận vốn rẻ, thậm chí bị loại khỏi chuỗi cung ứng.

Thách thức lớn hơn nằm ở nội lực. Việt Nam hiện có khoảng 500.000 doanh nghiệp tư nhân và tới 5 triệu hộ kinh doanh cá thể, phần lớn hoạt động trong khu vực phi chính thức. Theo ông Dominic Scriven, việc áp dụng hóa đơn điện tử, thanh toán qua ngân hàng và các yêu cầu minh bạch mới sẽ kéo khu vực này vào nền kinh tế chính thức. Quá trình “chính thức hóa” này có thể đóng góp thêm khoảng 1% GDP mỗi năm trong 3 năm tới, tạo dư địa mở rộng quy mô doanh nghiệp và thị trường vốn. Nhưng cùng với cơ hội là áp lực chuẩn hóa quản trị, kế toán và tuân thủ.

Cơ hội thu hút nguồn vốn quốc tế là rất lớn, có thể lên đến hàng chục tỷ USD, nhưng chỉ thực sự mở rộng khi doanh nghiệp đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao về quản trị xanh, minh bạch và phát triển bền vững.

Doanh nghiệp Việt Nam vì thế phải chuẩn bị từ hôm nay, không chỉ bằng câu chuyện lợi nhuận trước mắt, mà bằng chiến lược tái cấu trúc toàn diện. Tái cấu trúc sở hữu để mở rộng “room” cho nhà đầu tư tổ chức, nâng chuẩn hội đồng quản trị theo hướng độc lập và chuyên nghiệp, chuẩn hóa báo cáo tài chính theo IFRS, đầu tư cho hệ thống quản trị rủi ro và phát triển bền vững là những việc không thể trì hoãn. Đón dòng vốn ngoại “khủng” năm 2026 không phải là cuộc đua ngắn hạn, mà là kết quả của một quá trình chuẩn bị dài hơi.

Nguồn: VTV

Nếu như trước đây, các CEO và giám đốc điều hành tập trung vào tăng trưởng, đổi mới và mở rộng thị phần, thì nay họ phải liên tục xoay trục để ứng phó với những biến động bất định: Kinh tế, cạnh tranh toàn cầu, khủng hoảng truyền thông, rủi ro công nghệ và sự dịch chuyển nhân sự.

Ngày nay, một sự cố tưởng chừng nhỏ – như phản hồi tiêu cực trên mạng xã hội, một quyết định quản trị thiếu chuẩn bị hay rò rỉ thông tin nội bộ cũng có thể nhanh chóng leo thang thành khủng hoảng ảnh hưởng đến uy tín và hoạt động của doanh nghiệp. Tốc độ lan truyền của thông tin buộc nhà lãnh đạo phải không chỉ nhanh nhạy mà còn có chiến lược truyền thông và quản trị rủi ro bài bản.

Quyết định nhanh quan trọng hơn quyết định đúng

Thế giới kinh doanh giờ thay đổi không theo tháng mà theo từng giờ. Trong cơn xoáy ấy, nhà lãnh đạo giỏi không chỉ biết nắm bắt thông tin, mà còn phải lọc ra điều cốt lõi và quyết thật nhanh, ngay cả khi chưa có đủ dữ kiện.

Khủng hoảng thường kéo theo “nhiễu loạn”, quan điểm trái chiều, thiếu thông tin, căng thẳng và nỗi sợ sai. Không ít tổ chức rơi vào tình trạng tê liệt vì lo phân tích, chờ đồng thuận. Trong khi đó, những doanh nghiệp trụ vững là những nơi lãnh đạo dám ra quyết định đơn giản, linh động và rõ người chịu trách nhiệm.

Ba nguyên tắc “sống còn” trong khủng hoảng:

Xác định đúng ưu tiên: Chỉ tập trung 3-5 vấn đề lớn nhất như an toàn nhân viên, dòng tiền, khách hàng và vận hành liên tục.

Đánh đổi khôn ngoan: Giữa việc sống sót hôm nay và phát triển ngày mai – chọn điều quan trọng nhất để giữ hướng đi.

Trao quyền và hành động: Rõ người, rõ quyền, rõ trách nhiệm. Sai lầm có thể sửa, nhưng do dự thì không.

Trong khủng hoảng, tốc độ và sự rõ ràng chính là sức mạnh của người dẫn đầu.

Trong khủng hoảng, đôi khi điều quan trọng không phải là làm gì mà là ngừng làm gì. Việc công khai những việc “không nên làm” giúp tổ chức tránh lãng phí năng lượng vào những hướng sai.

Thích ứng một cách táo bạo

Những nhà lãnh đạo bản lĩnh không chờ biến động gõ cửa, họ đón đầu và xoay trục trước khi bị buộc phải làm thế. Họ lắng nghe từ nhiều nguồn, sẵn sàng thừa nhận “tôi chưa biết” và tìm đến chuyên gia khi cần.

Hãy bỏ kế hoạch cũ nếu chúng không còn phù hợp. Một chiến dịch từng thành công có thể trở thành gánh nặng trong bối cảnh mới. Nhiều công ty đã kịp chuyển mình – như các nhà hàng nhanh chóng mở kênh giao hàng, hay doanh nghiệp sản xuất chuyển sang làm sản phẩm thiết yếu trong mùa dịch.

Quan trọng hơn cả là giữ liên lạc với tuyến đầu. Từ kho hàng, nhà máy đến nhân viên bán hàng – họ là “đôi mắt tại hiện trường”. Lãnh đạo cần liên tục cập nhật, lắng nghe phản hồi và kết nối với mạng lưới nội bộ – để không ra quyết định trong “vùng mù”.

Thích ứng táo bạo không có nghĩa là hành động liều lĩnh, mà là dám thay đổi nhanh, có chủ đích và có thông tin thực tế làm nền.

Điều phối hoạt động một cách đáng tin cậy

Khi khủng hoảng nổ ra, lãnh đạo xuất chúng không tìm cách kiểm soát mọi thứ, họ điều phối để đội ngũ vận hành trơn tru trong hỗn loạn. Họ thiết lập kỷ luật, đo lường hiệu suất rõ ràng và nuôi dưỡng văn hóa trách nhiệm.

Trước hết, hãy luôn cảnh giác với thứ tự ưu tiên. Mỗi ngày, chỉ cần nửa trang giấy để ghi 3-5 việc quan trọng nhất và rà soát lại chúng vào cuối tuần. Những mục tiêu nhỏ nhưng rõ giúp đội ngũ giữ nhịp giữa cơn bão.

Tiếp theo, chọn vài chỉ số hiệu suất cốt lõi – ví dụ: dòng tiền, năng suất, mức độ hài lòng khách hàng và yêu cầu cập nhật thường xuyên. Sự minh bạch tạo nên nhịp vận hành đáng tin.

Và cuối cùng, giữ cho bản thân ở trạng thái “chiến đấu bền vững”: Ngủ đủ, ăn lành mạnh, tập thể dục, thiền hoặc đơn giản là tắt điện thoại một giờ mỗi ngày. Một lãnh đạo kiệt sức không thể là người điều phối đáng tin cậy.

Tương tác để tạo ảnh hưởng

Giữa khủng hoảng, công việc lớn nhất của lãnh đạo không phải là “chỉ huy”, mà là giữ tinh thần đội ngũ vững vàng. Sự quan tâm và giao tiếp minh bạch có thể kéo tinh thần tập thể ra khỏi vùng hoảng loạn.

Hãy kết nối thật sự, không chỉ qua email. Một lời hỏi thăm mỗi sáng, một buổi họp ngắn mỗi tuần để chia sẻ cảm xúc hay đơn giản là ghi nhận nỗ lực cá nhân, đều giúp đội ngũ cảm thấy được nhìn thấy và được tin tưởng.

Không ai có thể gánh hết mọi việc. Lãnh đạo giỏi biết cách chia vai và khuyến khích người khác tỏa sáng.

Cuối cùng, đừng quên hai đối tượng cần bạn nhất: Nhân viên và khách hàng. Giúp khách hàng vượt khó bằng chính khả năng của bạn và quan tâm thật lòng đến sức khỏe tinh thần của đội ngũ. Một hành động tử tế, một câu cảm ơn đúng lúc đôi khi có sức mạnh hơn cả chính sách thưởng.

Giữa thời khủng hoảng, lãnh đạo giỏi không nhất thiết là người đưa ra quyết định lớn mà là người giữ cho tổ chức vận hành ấm áp, ổn định và đầy nhân văn.

Nguồn: DNSG

Businesses will have to be ready to meet ESG standards, the EU’s Deforestation Regulation (EUDR), the Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) and the domestic carbon market expected to pilot in 2026, they emphasised.

Workers at a wood processing factory in Bắc Ninh Province. Việt Nam’s wood industry is expected to meet ESG standards, the EU’s Deforestation Regulation (EUDR), the Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM). — VGP Photo

HÀ NỘI — The global shift towards green supply chains is placing unprecedented pressure on Việt Nam’s export industries, particularly the wood, agriculture and processing sectors, experts warned at a workshop in Hà Nội on November 26.

Businesses must be ready to comply with ESG standards, the EU’s Deforestation Regulation (EUDR), the Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) and the domestic carbon market expected to pilot in 2026, they emphasised.

Opening the workshop, Adapting to Global Green Supply Chains: Challenges and Opportunities for Việt Nam’s Exports, organised by the Viet Nam Chamber of Commerce and Industry (VCCI), Trần Thị Thanh Tâm, director of VCCI’s Centre for Supporting Small and Medium Enterprises, stressed that green transition had become a mandatory requirement to maintain orders and competitiveness, as the EU and the United States tighten environmental and supply-chain responsibility standards.

According to Associate Professor Vũ Anh Dũng of VinUniversity, the wood industry – one of Việt Nam’s key export pillars – is facing mounting pressure from non-tariff barriers and new technical regulations. In 2024, Việt Nam’s wood and wood product exports reached US$14.7 billion, nearly 70 per cent of which came from finished furniture. The United States accounted for around 55 per cent of the total value, while the EU contributed roughly $500 million.

Although the EU-Việt Nam Free Trade Agreement has eliminated tariffs on many product groups, compliance costs have become the biggest challenge for exporters. Enterprises must meet increasingly complex requirements related to timber legality verification, FSC or PEFC certification, chemical testing under REACH, and strict responsibilities under EUDR, including GPS-based traceability for each plot of land.

From May 2025, Việt Nam will be classified by the EU as a low-risk country, reducing inspection rates to around 1 per cent. However, this benefit only applies when exporters provide full documentation and traceability data. EUDR requires proof that products are not linked to deforestation after December 31, 2020, along with precise coordinates and a declaration of negligible risk. This remains a major hurdle for thousands of small processing facilities that lack digital tools, data systems and standardised traceability platforms.

Alongside rising export-market pressures, Việt Nam is approaching a significant turning point with the planned launch of its domestic carbon market. Economist Lê Duy Anh said the 2025–28 period would focus on developing technical infrastructure, a national registry, quota-management software and mechanisms for carbon credit trading and offsetting. Full operation and quota auctioning are expected from 2029.

Enterprises capable of early emissions measurement and reduction will gain dual benefits: maintaining orders from major markets such as the EU, the United States and Japan, and generating carbon credits from energy-saving measures, renewable-energy use or improved waste management. According to IFC recommendations, businesses can save 10 to 20 per cent of energy costs through systematic measurement and optimisation.

Small- and medium-sized enterprises (SMEs), however, face major difficulties due to the lack of emissions-data systems and the high cost of greenhouse-gas inventories. Currently, only two to three organisations in Việt Nam are capable of conducting inventories to international standards, forcing many SMEs to sell carbon credits through intermediaries, which reduces revenue and discourages green investment.

Experts suggested that State policies could further support exporters by reducing corporate income tax for certified deforestation-free products, exempting VAT on machinery and equipment for sustainable transition, and establishing shared compliance-cost groups within industrial clusters to lower certification and inspection expenses for SMEs.

Speakers concluded that ESG, EUDR, CBAM and the emerging carbon market are becoming new standards rather than optional commitments. Green transition, they noted, should be seen not as an added cost but as a key driver for sustaining and expanding Việt Nam’s export market share. The preparedness of enterprises in data, traceability systems and carbon-measurement capacity will determine their competitiveness in the global race towards greener supply chains.

Source: VNS